بیایید با تصحیح یک جمله شروع کنیم، چون تقریباً همهی سوءتفاهمها از همینجا میآید: اهرم به تو پول نمیدهد. اهرم فقط اجازه میدهد پوزیشنی بزرگتر از موجودی حسابت باز کنی، و بروکر بخشی از ارزش آن را به عنوان وجه تضمین یا مارجین بلوکه میکند.
سود و زیان همچنان روی کل اندازهی پوزیشن حساب میشود، ولی از حساب کوچک تو کم و زیاد میشود. همین است که حسابها را یکشبه صفر میکند، و در ادامه دقیقاً نشان میدهم چطور.
مارجین، اکوئیتی و سطح مارجین
سه عدد هست که اگر بشناسیشان، کل ماجرا روشن میشود:
- مارجین استفادهشده: پولی که بابت پوزیشنهای باز بلوکه شده. با اهرم بیشتر، این عدد کمتر میشود.
- اکوئیتی: موجودی حساب بهاضافهی سود و زیان بازِ پوزیشنهایت. این عدد هر لحظه با بازار بالا و پایین میرود.
- سطح مارجین: نسبت اکوئیتی به مارجین استفادهشده، به درصد. این همان عددی است که بروکر رویش حساس است.
وقتی بازار برخلافت میرود، اکوئیتی کم میشود ولی مارجین استفادهشده ثابت میماند، پس سطح مارجین میافتد. وقتی به آستانهی هشدار بروکر رسید، کال مارجین است. اگر پایینتر رفت و به آستانهی دوم رسید، بروکر خودش پوزیشنها را میبندد؛ به این میگویند استاپ اوت یا لیکوئید شدن.
نکتهی مهم: در این حالت تو تصمیم نمیگیری کی خارج شوی. بروکر تصمیم میگیرد، و در بدترین قیمت ممکن.
پس اهرم بالا بد است؟
این سؤال از یک فرض غلط میآید. اهرم بالا خودش ریسک نیست؛ حجم بزرگ ریسک است، و اهرم بالا فقط اجازهی حجم بزرگ را میدهد.
اگر حجمت را از روی مبلغ ریسک و فاصلهی حد ضرر حساب کنی، همانطور که در لات چیست و حجم معامله را چطور حساب کنیم نوشتهایم، اهرم اسمی تقریباً بیاثر میشود؛ فقط تعیین میکند چقدر از پولت بلوکه بماند. اما اگر حجم را از روی «چقدر میتوانم باز کنم» انتخاب کنی، اهرم بالا سرعت رسیدن به صفر را چند برابر میکند.
قانونگذارها همین را دیدهاند. نهاد ناظر بازارهای اروپا از اوت ۲۰۱۸ برای مشتری خرد سقف گذاشت: سی به یک برای جفتارزهای اصلی، بیست به یک برای جفتهای فرعی و طلا و شاخصهای اصلی، ده به یک برای بقیهی کالاها، پنج به یک برای سهام و دو به یک برای رمزارز. متن اقدام ESMA (در تبِ تازه باز میشود) و توضیح FCA دربارهی ریسک CFD (در تبِ تازه باز میشود) را ببین.
سناریوی واقعی صفر شدن
حساب هزار دلاری، اهرم ۱:۵۰۰. کاربر یک لات استاندارد باز میکند چون «میتواند». مارجین بلوکهشده کوچک است، پس حساب بهظاهر آزاد است. ولی هر پیپ حرکت حدود ده دلار است، یعنی یک درصد کل حساب در هر پیپ.
یک حرکت معمولی ۳۰ پیپی برخلاف جهت، سی درصد حساب را میبرد. یک خبر اقتصادی با جهش صد پیپی، کل حساب را. و چون قیمت در جهش، بین سطوح میپرد، حتی حد ضرر هم تضمینی نیست که در همان عدد اجرا شود؛ CFTC در راهنمای معاملات فارکس (در تبِ تازه باز میشود) دقیقاً دربارهی همین هشدار میدهد.
هیچ تحلیل اشتباهی در این سناریو نبود. فقط اندازه اشتباه بود.
نکتهای که مخصوص حسابهای کوچک است
هرچه حساب کوچکتر باشد، وسوسهی اهرم بالا بیشتر است، چون با حجم منطقی «سودش به چشم نمیآید». این دقیقاً همان دامی است که در با چقدر سرمایه شروع کنم دربارهاش نوشتهایم: اهرم بالا کوچک بودن سرمایه را جبران نمیکند، فقط زمان رسیدن به صفر را کوتاه میکند.
اهرم چاقوی تیزتر نیست؛ دستهی کوتاهتر است. همان حرکت، فقط با فاصلهی کمتری تا دستت.
جمعبندی
اهرم اندازهی پوزیشن را بزرگ میکند نه سرمایه را. سطح مارجین عددی است که تعیین میکند کی بروکر بهجای تو تصمیم میگیرد، و تنها راه دور ماندن از آن، انتخاب حجم از روی ریسک است نه از روی سقف مجاز.
قبل از هر معامله، حجم را با ماشین حساب ریسک حساب کن و افشای ریسک را یک بار کامل بخوان. و اگر میخواهی پایهی مکانیزم بازار را محکم کنی، مکانیک معامله نقطهی شروع است.
